Extreem Slow (e)Motion

Het videobeeld is meer dan levensgroot, waardoor de kleinste details zichtbaar zijn. De ontmoeting is een scene die ‘in het echt’ niet meer dan 45 seconde duurde, hetgeen door de Extreme Slow Motion nu tot 10 minuten is uitgerekt. Hierdoor is elke gezichtsuitdrukking, de blikken die de vrouwen wisselen én hun bodylanguage bijna gênant aanwezig. Het is een beladen en intens ‘moment’, dat je onbewust aan het denken zet. Over mimiek, over vrouwen in het algemeen én over je eigen vriendschappen.

-Het gegeven is eenvoudig: twee vrouwen staan in een steeg met elkaar te praten en hun gesprek wordt onderbroken, wanneer een jonge vrouw op hen afloopt en hen begroet. Niets meer en niets minder, een bijna saaie, alledaagse voorstelling, op het eerste gezicht.-

Vóórdat de derde vrouw in het beeld is, is alle aandacht van de oudere vrouw bij de vrouw in het midden, ze grijpt zelfs kort haar handen vast, een troostend gebaar. Onbewust denk je: dit zijn vriendinnen. Je hebt de indruk dat de vrouw in het midden net iets heeft verteld waarbij ze zich kwetsbaar heeft opgesteld. Als de jonge vrouw ten tonele verschijnt, is alle warmte tussen hen echter plotsklaps verdwenen en is alle aandacht van de oudere vrouw opeens volledig gericht op die nieuwkomer.
De vrouw in het midden dreigt hierdoor volledig buitenspel te raken, beide andere vrouwen doen immers seconden lang alsof ze lucht is.. In de ogen van de vrouw speelt zich, met dank aan de Extreem Slow Motion, een heel toneelspel af: verbouwereerdheid vanwege het abrupte einde van de conversatie, zich afgewezen voelen omdat de aandacht opeens bij de ander ligt, gekwetstheid omdat de nieuwkomer haar negeert en de oudere vrouw haar niet betrekt in deze ontmoeting, het zich vervolgens weer bijeen rapen en positief (maar onzeker) naar de nieuwkomer toe een hand uitsteken, een hand die vervolgens wel waargenomen, maar niet beantwoord wordt…

Het is micro en macro tegelijk. Dit soort ontmoetingen kennen we allemaal wel. De derde vrouw is oftewel een welkome afleiding van een saai of zelfs vervelend gesprek waar je je, uit ‘fatsoen’ niet zo snel uit wist terug te trekken, oftewel is die derde persoon juist iemand die je liever niet had gezien, maar die je uit beleefdheid en ter compensatie van je eigen gevoel, een soort ‘über’ begroeting geeft. Je merkt daarbij de gekwetstheid van je gesprekspartner wel op, en voelt je er ook schuldig over, maar dat maak je straks wel weer goed, als de jonge vrouw weer weg is… Het is een soort toneelspel dat door mensen overal ter wereld wordt opgevoerd. Zo onder de loep gelegd, wordt het pijnlijk om naar te kijken. De oppervlakkigheid wordt stuitend in beeld gebracht.

Op macro niveau geeft het echter ook veranderingen in vriendschappen en relaties weer: de persoon die op het eerste gezicht zo aardig leek en waar je zoveel mee gemeenschappelijk had, blijkt toch bij nader inzien geen echte vriendin, maar iemand die jou net zo snel als jullie elkaar ontmoet hebben, weer aan de kant schuift.
Op een derde level, laat het ook de grote, gevoelige emotionaliteit van vrouwen zien: een simpele begroeting van nog geen 45 seconden brengt gekwetste gevoelens en verdriet met zich mee, die wellicht geenszins beoogd zijn. Eenzelfde soort ontmoeting tussen drie mannen zou heel ander gedrag blootleggen. Geen gekwetstheid. Meer haantjes-gedrag, waarschijnlijk.

Laatst ging het bij Pauw & Witteman over huilen. De beide presentatoren leken gegeneerd bij het onderwerp en daardoor genoodzaakt er 'geinige' opmerkingen over te maken. De heer Witteman meende de emotie toch vooral rationeel aan te moeten pakken en zei: 'Ik heb besloten om alleen te huilen als het echt nodig is.' Ik moest er erg om lachen, om die uitspraak. Nu nog wel, eigenlijk.

Manon Claus

Meer weten over onze columnist Manon Claus en de workshops van Heerlyckheid Theresia Peridot? Abonneer je op haar nieuwsbrief.